inloggen     

Wat is ojas?

Wat is ojas? Hoe kan je ojas verhogen bij gezondheid en bij ziekte?

Een lezer van onze website vroeg ons: "ik zou graag willen weten hoe er een verband bestaat tussen ojas en diabetes, vanuit het zicht van zijn dieet. Sattvisch voedsel is erg belangrijk voor het maken van ojas. Maar heeft Sattvisch voedsel in het algemeen niet een zoete vipaka? En wanneer dit zo is, beïnvloed dit dan niet de bloedsuikerwaarde? En indien ja, kunnen diabetici dan geen ojas meer opbouwen? A.u.b. help mij bij deze vraagstukken."

Dit is een erg mooie vraag en ik zal proberen deze vraag te beantwoorden door er facetten uit te pikken.

Wat is ojas?

Ojas is een kwantificeerbare vloeistof in het lichaam, verantwoordelijk voor de algehele gezondheid, energie en levendigheid.
Het is verantwoordelijk voor:
- het onderhouden van de gezondheid
- het verbeteren van de gezondheid
- ziektes voorkomen
- ziektes te bestreiden

Ojas is het essentiële deel van alle lichaamsweefsels, alle dhatu's.

Hoewel het kan worden gekwantificeerd, kan ojas niet worden vergeleken met elementen in het lichaam. Sommigen vergelijken Ojas met de witte bloedcellen. In het beste geval kan gezegd worden dat dit deels klopt.

Eigenschappen van ojas

Snigda – smerend, vettig
Somatmaka – waterig
Shuddha – transparant
Ishat Lohita Peetakam – licht roodachtig/gelig van kleur

Bijvoorbeeld:
Iemand heeft pancreatitis. De arts geeft geneesmiddelen en de patiënt neemt het. Ojas is het element in het lichaam die de medicijnen transformeert, het naar het doelorgaan brengt en zorgt voor de genezing met behulp van de medicijnen.
Iemand met een flinke hoeveelheid ojas is minder gevoelig voor kou, hoesten, koorts etc. in vergelijking met anderen, die minder ojas bezitten.
Een persoon met een goed geheugen en de concentratie heeft meer ojas.
Een persoon met een spirituele gelooft en praktijk heeft meer ojas.
Een persoon die in beperkte hoeveelheden eet, die zijn woede, jaloers etc. kan beheersen, heeft meer ojas.
Een persoon die aan lichamelijke oefening doet (incl. yoga) en een goed gebouwd lichaam heeft, heeft meer ojas.

Hoe kan je ojas vermeerderen?

Regelmatig nuttigen van ghee, (goede) melk en ander gelijkwaardig voedzaam voedsel
Yoga, Pranayama, lichamelijke oefeningen en fysieke activiteiten
Mentale oefeningen voor het verhogen van de concentratie
Bidden, giften, spirituele bijeenkomsten en andere activiteiten die het Buddhi verbeteren.
Een vroom en rechtvaardig leven lijden.

Voedsel en medicijnen die ojas zouden kunnen verlagen

Boosheid, verdriet en een negatieve houding
Te veel zout, te scherpe en te bittere voeding
Ayurvedische remedies zoals Kshara. Kshara kan in sommige gevallen goed zijn, maar te lang gebruik hiervan zou ojas verminderen.
Iemand die over langere tijd heel weinig voedsel tot zich neemt (bijv. anorexia), zal een vermindering van ojas hebben. Maar dat betekent niet, dat overmatig eten ojas zal doen toenemen.
Alleen de juiste hoeveelheid van het juiste voedsel in de juiste combinatie, zal ojas laten toenemen.

Ondertussen mag duidelijk zijn dat ojas een kwestie is van zowel mentale, fysieke en spirituele factoren. Gaan we nu naar de vragen.

Sattvisch voedsel is erg belangrijk voor het opbouwen van ojas
Klopt, maar dit geldt alleen voor gezonde personen. Sattvisch gaat samen met "licht" en Tamasiek gaat samen met "donker".
Vanuit spiritueel zicht geldt dat niet-vegetarisch, vis, knoflook en uien zijn tamasiek / rajas-tamasiek (dus niet Sattvisch). Maar bij bepaalde aandoeningen en condities kan vlees, vis, knoflook en uien, etc. gebruikt worden als medicijn. In zulke situaties helpt het dus om ojas te creëren.

Maar, heeft Sattvisch voedsel in het algemeen een zoete vipika?
Ja, in het algemeen. Veel voedingsmiddelen die Sattvisch zijn, hebben een zoete smaak. Maar veel is niet gelijk aan alle.

Indien ja, zal de zoete vipaka effect hebben op de bloedsuikerspiegel? Indien ja, kunnen diabetici dan geen ojas opbouwen?
Wanneer een voedingsmiddel geschikt is om ojas te produceren, moet dit altijd worden gezien in de juiste context en de juiste hoeveelheid. Het betekent niet dat wanneer je er veel van neemt, je ook veel ojas produceert. Elk type voeding die in een grotere hoeveelheid wordt genomen dat het lichaam nodig heeft, zal ertoe neigen de Tridosha te verstoren en ongemak te veroorzaken, meer nog dan het ongemak, de aandoening, te bestrijden en gezondheid te verbeteren.

In het geval van diabetici, zal Ayurveda kruiden zoals Guduchi, Neem, Triphala en Karela adviseren. Deze zijn Sattvisch. Zij helpen ojas te verbeteren. Dus iemand met diabetes kan ojas verbeteren door deze kruiden te nemen. Amla is een voorbeeld van een ander geweldig ingrediënt voor diabetici om ojas te vermeerderen. Er zijn vele ayurvedische complexpreparaten die amla als belangrijk ingrediënt bevatten, waarbij Amla niet alleen de gezondheid en de immuniteit zal verhogen, Amla helpt ook de bloedspiegel te beheersen.

Zoals eerder aangegeven, is ojas de essentie van elke dhatu. Dus fysieke oefeningen zullen spieren helpen opbouwen, het lichaam meer stevigheid geven en dus ook ojas doen toenemen. Dus lichaamsbeweging is een ideale manier om ojas te verhogen, ook voor diabetici.

Redenen voor een vermindering van Ojas:

Ojas wordt verminderd door boosheid, zorgen, verdriet, overmatig inspanning, te veel lichaamsbeweging, angst.
Door honger, te weinig voedsel, voedsel wat oud is, fast-food, te veel gefrituurd voedsel, te lang vasten, anorexia en aandoeningen aan het maag-darmstelsel, zodat voeding niet opgenomen kan worden.
Het gebruiken van alcoholische dranken, die er voor zorgen dat je uitdroogd
Het gebruik van verkeerde combinaties van voeding (bijv. melk en citrusvruchten in één maaltijd)
Geen goede of helemaal geen nachtrust hebben
Verwondingen
Verminderen van weefsel, bijvoorbeeld door bloedingen
Verlies van te veel Kapha, zoals zaad en afvalproducten (te veel urineren, te veel diarree, te veel sex)
Inname van gifstoffen
Een beval door virussen, bacteriën, e.d. en boze krachten. (evil spirits)

Symptomen van een vermindering van ojas

De persoon wordt zeurderige, verzwakte, maakt zich herhaaldelijk zorgen zonder enige reden, voelt ongemak in zintuigen, ontwikkelt een slechte teint, negatieve gedachten en droogt uit.

Iemand anders vroeg: een huisremedie om ojas te bevorderen bij een Vata-Pitta persoon?
Voor een Vata-Pitta persoon is er niets beters dan ghee om ojas te vermeerderen. Vanuit Ayurvedisch standpunt balanceert (echte koeien)ghee vata en pitta en dus zal het ojas verbeteren. Dus voor iedereen met deze prakruti, regelmatig – maar beperkt – gebruik van ghee in hun dagelijks dieet wordt aanbevolen. En daarbij zal Amla zorgen voor een goede beheersing van Vata en Pitta. Bijv. in Chyanvaprash, een soort jam, waar je dagelijks een theelepeltje van kunt nemen. (zorg wel voor een goede kwaliteit chyanvaprash, deze bevat behalve amla nog heel veel andere verjongende kruiden)

Yoga & Ayurveda Health vzw

logo YAHVereniging zonder winstoogmerk

Opleidingen - Consulten - Massages